Hoe bereid je je voor op een NIS2-audit in 2026?
Een NIS2-audit voorbereiden doe je door tijdig je documentatie op orde te brengen, een interne gap-analyse uit te voeren en duidelijke verantwoordelijkheden binnen de organisatie te beleggen. Voor de meeste organisaties die onder de NIS2-richtlijn vallen, betekent dit concreet: weten wat er gecontroleerd wordt, welke bewijsstukken je nodig hebt en waar de grootste risico’s zitten. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over NIS2-voorbereiding in 2026.
Wat wordt er tijdens een NIS2-audit precies gecontroleerd?
Tijdens een NIS2-audit wordt gecontroleerd of jouw organisatie voldoet aan de technische en organisatorische beveiligingsmaatregelen die de NIS2-richtlijn voorschrijft. Denk aan risicobeheer, incidentrespons, beveiliging van de toeleveringsketen, toegangsbeheer en de continuïteit van je dienstverlening. De audit richt zich zowel op beleid als op de aantoonbare uitvoering daarvan.
Concreet kijkt een NIS2-audit naar de volgende domeinen:
- Risicobeheer en risicoanalyse
- Beleid voor informatiebeveiliging en incidentbeheer
- Beveiliging van de toeleveringsketen en leveranciersrelaties
- Toegangs- en identiteitsbeheer
- Continuïteitsplanning en herstelmaatregelen
- Meldplicht bij incidenten (inclusief tijdlijnen)
- Bewustwording en training van medewerkers
Het gaat niet alleen om het hebben van beleid, maar ook om het aantonen dat dit beleid daadwerkelijk wordt nageleefd. Auditoren willen bewijs zien: logboeken, testresultaten, notulen van evaluaties en gedocumenteerde processen.
Welke documenten en bewijsstukken moet je klaar hebben?
Voor een NIS2-audit heb je een set kerndocumenten nodig die samen aantonen dat je organisatie beveiligingsrisico’s structureel beheert. De meest gevraagde bewijsstukken zijn een actueel informatiebeveiligingsbeleid, een risicoregister, incidentresponsplannen en aantoonbare testresultaten van je beveiligingsmaatregelen.
Zorg dat je de volgende documentatie paraat hebt:
- Informatiebeveiligingsbeleid met datum van laatste review
- Risicoregister met geïdentificeerde dreigingen en bijbehorende maatregelen
- Incidentresponsplan inclusief escalatieprocedures en meldtermijnen
- Leveranciersbeoordelingen en contractuele beveiligingseisen richting derde partijen
- Trainingsregisters waaruit blijkt dat medewerkers beveiligingsbewustzijn hebben gekregen
- Technische testresultaten zoals penetratietesten of vulnerability scans
- Business continuity- en disaster recovery-plannen
Zorg dat documenten voorzien zijn van versienummers en reviewdata. Een beleidsdocument dat vijf jaar oud is zonder aanpassing wekt geen vertrouwen bij een auditor.
Hoe voer je een NIS2-gap-analyse uit vóór de audit?
Een NIS2-gap-analyse voer je uit door de huidige beveiligingsmaatregelen van je organisatie systematisch te vergelijken met de eisen uit de NIS2-richtlijn. Zo breng je in kaart waar je al aan voldoet en waar nog actie nodig is, ruim voordat een formele audit plaatsvindt.
Een praktische aanpak werkt als volgt: begin met een inventarisatie van je huidige beleid, processen en technische maatregelen. Gebruik vervolgens de tien beveiligingsdomeinen uit de NIS2-richtlijn als toetsingskader. Beoordeel per domein of je organisatie aantoonbaar voldoet, gedeeltelijk voldoet of nog tekortschiet. Prioriteer de gaps op basis van risico en stel een concreet actieplan op met eigenaren en deadlines.
Een gap-analyse is ook waardevol als je al een framework zoals ISO 27001 of het NIST Cybersecurity Framework hanteert. Veel van de vereiste maatregelen overlappen, maar NIS2 stelt specifieke eisen aan meldplichten en bestuurlijke verantwoordelijkheid die in andere frameworks minder expliciet zijn. Meer over het implementeren van cybersecurity frameworks lees je op onze consultancypagina.
Wie binnen de organisatie is verantwoordelijk voor NIS2-naleving?
Onder de NIS2-richtlijn is het bestuur van een organisatie eindverantwoordelijk voor NIS2-naleving. Dit betekent dat directeuren en leidinggevenden persoonlijk aansprakelijk kunnen worden gesteld als de organisatie structureel tekortschiet in haar beveiligingsverplichtingen. De operationele verantwoordelijkheid ligt doorgaans bij de CISO of een vergelijkbare functionaris.
In de praktijk vraagt NIS2-compliance om samenwerking tussen meerdere rollen:
- Bestuur en directie: eindverantwoordelijk, moeten aantoonbaar betrokken zijn bij beveiligingsbeslissingen
- CISO of security manager: coördineert de implementatie en bewaking van maatregelen
- IT-afdeling: implementeert technische beveiligingsmaatregelen en beheert systemen
- Legal en compliance: bewaakt meldplichten en contractuele verplichtingen richting toezichthouders
- HR: borgt bewustwordingstrainingen en gedragsbeleid
Organisaties die geen fulltime CISO hebben, lopen het risico dat verantwoordelijkheden niet goed belegd zijn. Dit is een van de meest voorkomende zwakke punten die bij NIS2-audits naar boven komen.
Wat zijn de meest voorkomende fouten bij NIS2-voorbereiding?
De meest voorkomende fout bij NIS2-voorbereiding is het behandelen van compliance als een eenmalig project in plaats van een continu proces. Organisaties verzamelen documentatie vlak voor een audit, maar kunnen niet aantonen dat beleid ook daadwerkelijk wordt uitgevoerd en periodiek wordt geëvalueerd.
Andere veelgemaakte fouten zijn:
- Geen actueel risicoregister bijhouden
- Leveranciers en ketenpartners buiten de beveiligingsaanpak laten
- Bestuur dat niet aantoonbaar betrokken is bij beveiligingsbeslissingen
- Incidentresponsplannen die nooit getest zijn
- Onduidelijke meldprocedures bij incidenten, waardoor meldtermijnen worden overschreden
- Verouderde documentatie zonder revisiehistorie
Een bijzonder aandachtspunt voor organisaties die werken voor de overheid: vanaf 1 januari 2026 gelden de Algemene Beveiligingseisen voor Rijksoverheidsopdrachten (ABRO). Deze eisen gelden voor bedrijven die opdrachten uitvoeren voor de Rijksoverheid met risico’s voor de nationale veiligheid. De ABRO zorgt ervoor dat binnen de hele Rijksoverheid dezelfde beveiligingseisen gelden. Dit staat los van NIS2, maar de voorbereiding overlapt op veel punten.
Wanneer moet je een externe partij inschakelen voor NIS2-compliance?
Je schakelt een externe partij in voor NIS2-compliance wanneer je organisatie intern niet beschikt over de kennis, capaciteit of onafhankelijkheid om de vereiste maatregelen te implementeren en te toetsen. Dit geldt zeker voor organisaties zonder eigen CISO, of wanneer een objectieve beoordeling van je beveiligingspositie nodig is.
Concrete situaties waarin externe ondersteuning verstandig is:
- Je hebt geen fulltime security-expertise in huis
- Je wilt een onafhankelijke gap-analyse laten uitvoeren vóór de formele audit
- Je organisatie valt onder meerdere compliance-regimes tegelijk, zoals NIS2 én ABRO of ABDO
- Je hebt een incident gehad en wilt weten of je meldplichten correct zijn nagekomen
- Je bestuur wil zekerheid dat de organisatie aantoonbaar compliant is
Een externe partij brengt ook onafhankelijkheid mee die intern moeilijk te realiseren is. Een interne medewerker die zijn eigen werk toetst, ziet blinde vlekken over het hoofd. Een externe audit of assessment geeft een realistischer beeld van je werkelijke beveiligingspositie.
Hoe Hofsecure helpt bij NIS2-voorbereiding
Wij begeleiden organisaties van gap-analyse tot auditgereedheid, met een aanpak die aansluit bij jouw sector en risicoprofiel. Onze achtergrond in enterprise security, online retail, maakindustrie en defensie maakt dat we snel begrijpen waar de echte risico’s zitten en welke maatregelen prioriteit verdienen.
Wat wij concreet bieden:
- NIS2 gap-analyse: een gestructureerde beoordeling van je huidige beveiligingspositie ten opzichte van de NIS2-eisen
- CISO as a Service: senior beveiligingsexpertise zonder de kosten van een fulltime aanstelling
- Documentatiebegeleiding: we helpen je beleid, risicoregisters en incidentplannen op orde te brengen
- Compliance-ondersteuning: ook voor gecombineerde vraagstukken rond NIS2 en ABRO
- Onafhankelijke toetsing: een eerlijk beeld van je auditgereedheid voordat de formele audit plaatsvindt
Wil je weten waar jouw organisatie nu staat? Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek over jouw NIS2-voorbereiding in 2026.
