NEN 7510 schrijft voor dat organisaties in de zorgsector cryptografie moeten inzetten als maatregel om de vertrouwelijkheid en integriteit van informatie te beschermen. De norm baseert zich op ISO/IEC 27001 en 27002, maar is specifiek toegespitst op de Nederlandse gezondheidszorg. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de concrete encryptie-eisen, sleutelbeheer en wat je nodig hebt om aantoonbaar compliant te zijn.
NEN 7510 schrijft voor dat organisaties een formeel cryptografiebeleid moeten opstellen en uitvoeren. Dit beleid moet bepalen wanneer versleuteling verplicht is, welke technieken worden gebruikt en hoe sleutels worden beheerd. De norm eist geen specifieke producten, maar stelt wel dat de gekozen maatregelen aantoonbaar passend zijn voor het risico.
Concreet gaat het om de volgende situaties waarin versleuteling verplicht of sterk aanbevolen is:
De norm vraagt ook dat je de keuze voor cryptografische maatregelen koppelt aan een risicoanalyse. Dat betekent: je documenteert welke informatie gevoelig is, welke risico’s er bestaan bij onbeveiligde verwerking en welke versleuteling je als passende maatregel inzet. Zonder die onderbouwing is een cryptografiebeleid op papier onvoldoende voor NEN 7510-compliance.
NEN 7510 schrijft geen specifieke algoritmen voor, maar verwijst naar de stand van de techniek. In de praktijk betekent dit dat je algoritmen en sleutellengtes moet kiezen die door erkende instanties als veilig worden beschouwd, zoals het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) of het Europese ENISA. Verouderde of zwakke cryptografie is niet acceptabel.
Voor 2026 gelden de volgende richtlijnen als gangbare norm:
Belangrijk is dat je de keuze voor algoritmen periodiek herbeoordeelt. Cryptografie die vandaag als veilig geldt, kan over een paar jaar kwetsbaar blijken door nieuwe aanvalstechnieken of ontwikkelingen op het gebied van kwantumcomputing. NEN 7510 verwacht dat je hier proactief mee omgaat door je beleid regelmatig te actualiseren.
Sleutelbeheer is een van de meest kritische onderdelen van NEN 7510-cryptografie. De norm eist dat organisaties de volledige levenscyclus van cryptografische sleutels beheren: van aanmaak en distributie tot opslag, gebruik, verlenging en vernietiging. Slecht sleutelbeheer maakt zelfs de sterkste versleuteling waardeloos.
Een goed ingericht sleutelbeheerproces omvat minimaal de volgende elementen. Sleutels moeten worden gegenereerd via betrouwbare, gecertificeerde methoden. Ze mogen nooit in platte tekst worden opgeslagen en moeten worden beschermd met toegangscontroles die zijn gebaseerd op het principe van minimale rechten. Verlopen sleutels moeten tijdig worden vervangen en ingetrokken sleutels mogen niet opnieuw worden gebruikt.
Daarnaast verwacht NEN 7510 dat je vastlegt wie verantwoordelijk is voor sleutelbeheer en dat er procedures zijn voor situaties waarin een sleutel gecompromitteerd raakt. Denk aan een medewerker die vertrekt of een apparaat dat verloren gaat. Zonder een helder herstelproces loop je het risico dat versleutelde gegevens ontoegankelijk worden of juist in verkeerde handen vallen.
Ja, NEN 7510 verwacht expliciet dat mobiele apparaten en e-mailcommunicatie worden meegenomen in het cryptografiebeleid. Mobiele apparaten zoals laptops, tablets en smartphones bevatten vaak gevoelige gezondheidsinformatie en zijn kwetsbaarder voor verlies of diefstal dan vaste systemen. Versleuteling van de volledige schijf is daarvoor de minimumstandaard.
Voor e-mail geldt dat berichten met patiëntgegevens of andere gevoelige informatie versleuteld moeten worden verstuurd. In de praktijk wordt hiervoor gebruikgemaakt van protocollen zoals S/MIME of PGP voor berichtversleuteling, of van beveiligde berichtenplatforms die end-to-endversleuteling bieden. Gewone e-mail zonder versleuteling is niet acceptabel voor het uitwisselen van medische gegevens.
Een veelgemaakte fout is dat organisaties wel schijfversleuteling inrichten op laptops, maar vergeten om ook de e-mailcommunicatie en cloudopslag mee te nemen. NEN 7510 kijkt naar het gehele informatieverwerkingsproces, niet alleen naar de meest voor de hand liggende systemen.
Een NEN 7510-conform cryptografiebeleid is een gedocumenteerd beleidsstuk dat beschrijft hoe de organisatie omgaat met versleuteling en sleutelbeheer. Het beleid moet zijn goedgekeurd door het management, aansluiten op de risicoanalyse en periodiek worden herzien. Zonder dit document is aantoonbare compliance niet mogelijk.
Een volledig cryptografiebeleid bevat minimaal de volgende onderdelen:
Naast de technische inhoud moet het beleid ook beschrijven hoe medewerkers worden getraind en hoe naleving wordt gecontroleerd. Een beleid dat alleen op papier bestaat maar niet wordt uitgevoerd, voldoet niet aan de geest van de norm. NEN 7510 verwacht een aantoonbare verbinding tussen beleid, uitvoering en toetsing. Als je ook bredere ISO 27001-implementatie nastreeft, biedt een goed cryptografiebeleid een sterke basis voor beide normen tegelijk.
Om een auditor te overtuigen dat je NEN 7510-cryptografie op orde hebt, moet je kunnen aantonen dat je beleid, technische maatregelen en beheerprocedures met elkaar in lijn zijn en daadwerkelijk worden toegepast. Documentatie alleen is niet voldoende; je moet ook bewijs van uitvoering kunnen overleggen.
Concreet verwacht een auditor de volgende soorten bewijs. Ten eerste een actueel en goedgekeurd cryptografiebeleid met een duidelijke versiehistorie. Ten tweede technische configuratiedocumentatie waaruit blijkt welke versleuteling is ingesteld op welke systemen. Ten derde logbestanden of rapportages die aantonen dat sleutels tijdig worden vernieuwd en dat toegang tot sleutels wordt gecontroleerd. Tot slot trainingsregistraties die laten zien dat medewerkers op de hoogte zijn van de procedures.
Een goede voorbereiding op een audit begint met een interne controle waarbij je de feitelijke situatie vergelijkt met wat er in het beleid staat. Eventuele afwijkingen documenteer je als bevindingen met een bijbehorend verbeterplan. Auditors waarderen transparantie: een organisatie die haar eigen tekortkomingen kent en actief werkt aan verbetering, scoort beter dan een organisatie die alleen een perfect uitziend beleid kan tonen maar geen bewijs van uitvoering heeft.
Wij helpen zorgorganisaties en hun toeleveranciers om cryptografie niet alleen op papier maar ook in de dagelijkse praktijk op orde te krijgen. Met meer dan 20 jaar ervaring bij defensiebedrijven en organisaties met de hoogste beveiligingseisen vertalen wij complexe normeisen naar concrete, werkbare maatregelen. Geen theoretische rapporten, maar praktische oplossingen die passen bij jouw organisatie.
Wat wij voor je doen:
Wil je weten waar jouw organisatie nu staat en welke stappen nodig zijn om aantoonbaar NEN 7510-compliant te worden? Neem vrijblijvend contact met ons op en we leren je organisatie graag beter kennen.